است كه در مقام عقل هيولانى قابل است كه بالقوّه همهء علوم و معارف را فرا بگيرد و براى او حدّ وقوف نباشد و عقل مستفاد گردد و با عقل فعّال متّصل بلكه متّحد گردد . مؤيّد اين وجه وجيه اينكه در اواخر « مجلى » ى ابن ابى جمهور احسائى در بحث تجرّد نفس آمده است كه « ما أحسن ما قال بعض الحكماء : انّ العلوم كلّها فى النفس بالقوة » . و امّا آنكه گفته است : « چون نفس به تدبير بدن اشتغال يابد آن علوم را فراموش مىكند و به تذكار نيازمند است » نيز وجهى وجيه دارد كه تا انسان اين سويى شد از آن سوى منصرف مىگردد و به تنبيه و تذكره كه موجب انصراف وى از اين سو شود وى را به علوم و معارف كسب شدهء او كه عجين با ذات او شده‌اند بلكه عين ذات او گرديده‌اند ، التفات دهد . امّا مرادش از قدم نفوس بشرى به همان معنى است كه صدر المتألّهين فرمود ، قدم مبدع و منشىء آنها است ، به بيانى كه معروض داشته‌ايم .